مقاومت اشاره به استعداد بازیابی و برگشت به وضعیت اولیه پس از مواجهه با تکان (شوک) دارد. مقاومت دارای معنای متفاوتی است، بطور مثال در:
- روانشناسی: مقاومت به معنای مقاومت روانی فرد پس از مواجهه با افسردگی و یا بیماری را میگویند.
- مواد: مقاومت مواد یعنی خاصیت فیزیکی مصالح در حفظ شکل ظاهری خود بعد از اینکه آن شیء تحت فشار و یا کشش قرار میگیرد (خاصیت کششپذیری)
- سیستم: مقاومت سیستم یعنی میزان توانایی سیستم در مقابله با تخریب ناگهانی.
در ادبیات اقتصاد مقاومتی، عوامل فراوانی که در چگونگی مقاومت نقش دارند را چنین میشمارند:
ساختار اقتصاد: بویژه سطح سرمایه انسانی، سرمایه سازمانی و وجود صنایع پیشرو در اقتصاد. میزان انعطافپذیری و پیشبینی تدابیر اولیه برای مواجهه با شوکهای ناگهانی، بطور مثال انعطاف پذیری در قراردادها و امکان تغییر در تحول مقادیر و برنامه زمانی، انعطاف پذیری در تولید که امکان تولید محصولات مختلف را ایجاد کند و یا وجود کارگران چند پیشه که با مواجهه در بیکاری در یک حوزه به راحتی قابل انتقال به سایر حوزهها باشد و همچنین روابط مناسب با مشتریان در صورت وقوع مشکلات.
مقاومت اقتصادی یا اقتصاد مقاومتی (Economic Resilience) میزان توانایی اقتصاد برای بازگشت به کارکرد عادی خود پس از مواجهه با تکان وارده را مورد بحث قرار میدهد. تکان وارده به اقتصاد میتواند ناشی از عوامل بیرونی و یا ضعفهای درونی اقتصاد باشد.
برای تحلیل مقاومت اقتصادی دو رویکرد کلی وجود دارد:
- رویکرد مدیریت ریسک: در این روش میزان احتمال شکست سیستم مورد محاسبه قرار میگیرد. (Risk Management).
- رویکرد مهندسی مقاومت: در این رویکرد روشهای تقویت مقاومت سیستم و همچنین ایجاد انعطافپذیری بیشتر در برابر فشارهای وارده مورد مطالعه قرار میگیرد. (Resilience Engineering).
فهرست مطالب:
- مفهوم مقاومت (Resilience)
- مقاومت روان
- مقاومت مصالح
- عوامل موثر در اقتصاد مقاومتی
- مفهوم اجرایی اقتصاد مقاومتی
- مثال (۱): مفهوم ریسک سرمایهگذاری در اوراق مشارکت
- مثال (۲): مفهوم ریسک سرمایهگذاری در بورس
- حاشیه ریسک
- قلمرو اقتصاد مقاومتی در ایران
- مثالهای اقتصاد مقاومتی
- راهبردهای اتخاذ شده برای کاهش خطرپذیری اقتصاد آمریکا در حوزه انرژی
- مثال: موضوع خطرپذیری ترکیه به گاز وارداتی از روسیه
- مثال (۳):خطر پذیری اقتصاد ایران در برابر واردات گاز از ترکمنستان
- مثال (۴): تجربیات جنگ تحمیلی
- خطرپذیری رشد بالای نقدینگی و تورم
- و … .