نظریه های عدالت و تخصیص منابع:
- مشکلات، مسائل و فرضیات
- انصراف از یارانه و بیمه رایگان
- نظام بیمه regressive / سوبسید بیمار به سالم و فقیر به غنی
- VIP در بیمارستانهای دولتی
- هزینه های هنگفت پژوهشی از بودجه سلامت
- Patent و کمک از بودجه دولتی
- توزیع متخصصین و نگهداشتن پزشکان در مناطق محروم به اجبار
- بیمه مهاجرین
- جدا کردن کارپزشکان در سیستم دولتی و خصوصی
- توسعه به مثابه گرفتن میوه ها و شاخ و برگها و وانهادن ریشه ها
- تخصیص ناعادلانه منابع به علت وجود ناسازواری بین سیاستهای تخصیص منابع در ایران(مثال حوزه سلامت) در پرتو نظریه های عدالت توزیعی
جورج لویس بورخس (Jorge Luis Borges) در داستان کوتاهی تحت عنوان «لاتاری در بابل» (The Lottery in Bapylon) جامعه ای را به تصویر می کشد که همه منافع و مضرات اجتماعی را صرفاً براساس یک لاتاری و قرعه کشی ادواری تقسیم می کند. به هر فرد از طریق قرعه کشی نقشی اجتماعی همچون برده، صاحب کارخانه، کشیش، یا مأمور اعدام داده می شود. این سیستم گزینش تصادفی موفقیت ها، تربیت، لیاقت، تجربه، مشارکت، نیاز و تلاش افراد را نادیده می گیرد. غرابت اخلاقی و سیاسی این سیستم از آن رو تکان دهنده است که تعیین موقعیت های شغلی به هیچ وجه با معیارهای اعتقادی ما نمی سازد.
سیستم بورخس غیر قابل اعتماد و غیر منصفانه به نظر می رسد، چرا که ما انتظار داریم اصول معتبر عدالت تعیین بکند که منافع و مضرات اجتماعی و موقعیت ها باید چگونه توزیع شوند. اما وقتی می خواهیم اصول عدالت را تفسیر کرده و یا توضیح دهیم به همان اندازه که روش قرعه کشی غیر قابل اعتماد به نظر می رسد، این هدف نیز دست نیافتنی به نظر می رسند. اما ارائه یک تئوری جامع و واحد از عدالت، که تلقی های متنوع ما را در بر گیرد، حتی دست نیافتی تر به نظر می رسد
عدالت جزائی، اجرای عادلانه مجازات:
- عدالت جبرانی، جبران عادلانه مشکلات اجرایی همچون نقض قراردادها یا سوء استفاده ها.
- عدالت توزیعی (distributive justice) بر توزیعی منصفانه، برابر و متناسب دلالت می کند که با معیارهای موجه و سازنده اصول همکاری اجتماعی تعیین شده باشند.
- قلمرو این عدالت، سیاست هایی را شامل می شود که مزایا یا هزینه های مختلفی همچون دارایی، منابع، مالیات، امتیازات و فرصت ها را تخصیص می دهد. عدالت توزیعی به معنای عام شامل توزیع همه حقوق و مسئولیت ها به عنوان مثال حقوق مدنی و سیاسی در جامعه می شود.
- مشکل عدالت توزیعی در شرایط کمبود منابع یا رقابت برای به دست آوردن خیرها و دوری از زحمت ها پیدا می شود.
اصل صوری عدالت/ اصل صوری برابری:
با برابرها باید به طور برابر و با نابرابر ها باید به طور نابرابرانه برخورد شود. بیان نمی کند در کدام جنبه ها باید با برابرها برابرانه رفتار شود و هیچ معیاری برای تعیین برابری یا نابرابری دو فرد به دست نمی دهد. بلکه صرفاً می گوید هر جنبه ای که مد نظر باشد با افراد برابر در این جنبه ها باید برابرانه رفتار گردد.
اصل مادی عدالت:
اصولی که ویژگی های برخورد برابرانه را مشخص می کنند، مادی نامیده می شوند، چون آنها خصوصیات محتوایی را معلوم می کنند. یکی از این اصول اصل نیاز (need) است که ادعا می کند توزیع منابع اجتماعی مبتنی بر نیاز عادلانه است. منظور از نیاز فردی به چیزی، آن است که بدون آن چیز فرد ضرر خواهد دید یا حداقل به طور زیان آوری متأثر خواهد گردید. البته ما ملزم نیستیم که همه کالاها و خدمات را برای ارضای تمام نیازهای افراد فراهم آوریم. قاعدتاً وظایف ما محدود به نیازهای اساسی است.